Angst en schaamte: als niemand het begrijpt

hand op schouder als gebaar van begrip

Ach meid, stel je niet zo aan. Zo erg kan het toch niet zijn. Je krijgt het vast regelmatig te horen. En ergens snap je het ook nog. Jij wilt je niet aanstellen, het overkomt je gewoon.

Wat je omgeving zegt

Of: waarom laat jij je weer door je angst leiden? Nu moeten we als groep ons uitje aanpassen aan jou. Altijd als je met een groep weggaat, vraag jij van tevoren wat het plan is. Ze willen al heel lang naar die escaperoom, maar jij durft niet. Je wilt ook niet thuisblijven want dan mis je een leuk uitje.

Of: kun jij je niet voor één keer over die angst heen zetten? Mensen denken vaak dat je dat wel kunt. Net zoals één keer iets eten wat je niet lust. De kans dat je gaat spugen wordt alleen maar groter.

In jouw hoofd hoor ik dan ook steeds dat stemmetje: stel je niet aan, dit kun jij gewoon doen. Maar op het moment zelf blokkeer je volledig.

En dan is er de auto. Waarom moet jij toch altijd voorin zitten? Een ander wil ook weleens voorin. Jij durft niet te zeggen dat je met zweet in je handen in de auto zit. Als je niet voorin kunt zitten, word je helemaal gek van angst.

Waarom het voor jou zo groot voelt

Jij begrijpt niet waarom voor iedereen alles zo eenvoudig gaat, en waarom jij bij bepaalde situaties meteen in de stress schiet. Ik leg het je graag uit. Er is niets met je aan de hand. Jij bent niet anders dan de anderen. Alleen is er iets opgeslagen in je onderbewuste wat ervoor zorgt dat jij angst voelt.

Ieder mens heeft een uniek onderbewuste. Daar ligt van alles opgeslagen: situaties, beelden, emoties, gedachten, woorden, kleuren. Bij een gebeurtenis slaat je onderbewuste onbewust een aantal zaken op. Als dit fijne dingen zijn, is er niets aan de hand. Soms gebeurt er iets naars, iets onverwachts, iets gevaarlijks. Jouw onderbewuste wil je veilig houden en zal op dat moment iets doen om het gevaar te weren. Dit afweermechanisme wordt dan meteen opgeslagen bij die situatie. Als je dan weer in een dergelijke situatie komt, reageert je lijf. De angst komt naar boven. Bij een ander is dat afweermechanisme nooit opgeslagen, omdat die ander het nooit als onveilig heeft ervaren.

Een voorbeeld met een spin

Stel, je bent bang voor spinnen. Zo kan het gegaan zijn. Jij, als kind, en je moeder zagen een spin in de kamer. Jouw moeder begon hard te gillen en rende weg om de stofzuiger te halen. Op dat moment werd er in jouw onderbewuste opgeslagen: een spin is eng, daar moet ik bang voor zijn. Bij een ander kan het zo gegaan zijn: de ander en haar moeder zagen een spin. De moeder zei: kijk, een spin. Die vangt vliegjes, dus die is heel nuttig. Je kunt je voorstellen dat die persoon geen angst voor spinnen zal hebben.

Dit werkt bij iedere andere angst op dezelfde manier, ook als jouw verhaal heel anders is gegaan. Nu wil ik niet zeggen dat je alle angsten van je ouders hebt gekregen, want er zijn ook angsten die je zelf opdoet.

Schaamte

Als je niet uit durft te komen voor je angst, schaam je je waarschijnlijk. Dat betekent dat je zelf een oordeel hebt over je angst. Je vindt er zelf ook iets van. Bijvoorbeeld: ik moet me niet aanstellen. Ik zeg niets, want als ze het weten, lachen ze me uit. Het is toch ook belachelijk dat ik die angst heb. Ik wil geen medelijden. Ze kunnen het toch niet veranderen. Het zijn allemaal gedachten die in je hoofd naar boven kunnen komen. En ja, je hebt gelijk, want al die gedachten zijn niet meer nodig als jij van je angst af bent.

Het is niet jouw schuld dat je die angst hebt. Wel kun je ervoor kiezen om er iets mee te doen, zodat de angst volledig kan verdwijnen. Daar hoef je niet alleen voor te staan.

Voor partners

Laat je partner dit blog lezen, zodat hij of zij begrijpt hoe het komt dat jij die angst voelt. Het wegwuiven van de angst heeft geen zin. Als partner kun je beter het gevoel erkennen en diegene ondersteunen. Dat ondersteunen kan op verschillende manieren. Ga met elkaar in gesprek en vraag wat de persoon die de angst ervaart nodig heeft om zich weer veilig te voelen. Pas wanneer diegene zich veilig voelt, zal de angst weggaan.

Soms is het een gebaar, bijvoorbeeld een arm op een schouder, of een woord: het is oké, ik ben bij je. Door het samen te bespreken, weet je partner wat hij of zij kan doen.

Voel je welkom

Herken jij jezelf hierin? Dan hoef je het niet langer alleen te dragen. Een angst is niets om je voor te schamen. Het is iets wat je lichaam ooit heeft geleerd om je te beschermen en wat je ook weer kunt afleren. Voel je welkom om eens langs te komen voor een inzichtsessie. Ik luister zonder oordeel.

Ellen Meij-Koppers avatar

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *