Paniekaanval: waarom je lichaam niet luistert naar je hoofd

In mijn twintiger jaren reed ik in de auto van mijn partner naar de bruiloft van een studiegenoot. Wat ik toen nog niet wist: dit werd de dag van mijn eerste paniekaanval. Het was zo’n heerlijke zonnige dag. Ik had een muziekje aan, zong lekker mee, en niets wees erop dat die dag anders zou eindigen dan gepland. Dat ik nooit aan zou komen op de bruiloft.

Vanuit mijn ooghoek zag ik iets gebeuren. Op de rijbaan naast mij botsten twee auto’s op elkaar. Ik schrok. En ineens gingen alle remlichten vóór mij aan.

Ik trapte vol op de rem. Ik voelde het rempedaal onder mijn voet. Ik wachtte op het moment dat de auto stil zou staan. Maar dat gebeurde niet. Het enige wat ik nog hoorde was: boem.

En ik weet nog precies welke gedachte door mijn hoofd schoot: waarom stopt mijn auto niet? Dit was mijn allereerste paniekaanval, al wist ik toen nog niet hoe ik dat moest noemen.

De dagen erna

Een paar dagen later moest ik weer autorijden. Nog voordat ik instapte, voelde ik het al. Mijn buik trok samen. Mijn hart ging sneller kloppen. Mijn schouders zaten ergens bij mijn oren en het klamme zweet brak me uit. Ik voelde paniek.

Mijn hoofd wist dat het voorbij was. Mijn lichaam blijkbaar nog niet. Mijn hoofd wist dat ik veilig was, maar mijn lichaam bleef doen alsof het ongeluk ieder moment opnieuw kon gebeuren. Zonder dat ik het wilde, stond mijn lichaam alweer in de paniekstand. Alsof het zei: ik laat jou dit nooit meer overkomen.

Dat was voor mij het moment waarop ik ontdekte dat angst niet alleen een verhaal is dat je jezelf vertelt. Angst is óók iets wat je lichaam onthoudt. En precies daarom helpt alleen positief denken vaak niet. Je lichaam wil óók ervaren dat het weer veilig is.

Hoe een paniekaanval zich uit

Herken je dat? Dat je hoofd zegt dat het wel helemaal oké is, maar dat je lichaam daar duidelijk een andere mening over heeft. Misschien herken je het niet in de auto, maar wel vlak voordat je een presentatie moet geven, als je die dikke spin in de hoek van de kamer ziet, voordat je een moeilijk telefoontje moet plegen, of als je een drukke  of kleine ruimte binnenkomt. Ineens voel je die knoop in je buik of in je maag, of zo’n brok in je keel. Je lichaam staat op scherp.

Wat er in je lichaam gebeurt bij een paniekaanval

Je lichaam probeert je in alle gevallen veilig te houden en om dat te kunnen doen hebben we een ingebouwd alarmsysteem. Dit systeem zorgt ervoor dat jij veilig blijft en dat doet het door allerlei lichamelijke signalen af te geven. Je hartslag gaat omhoog, je krijgt het warm, je ademhaling wordt sneller, je krijgt kippenvel, je voelt spanning in je lijf. Door dit signaal maak je een keuze om iets wel of niet te doen. Om te vechten, te vluchten of te bevriezen. Als de situatie weer voorbij is, gaat het alarmsysteem vanzelf weer uit. Dan is er niets meer aan de hand.

Maar wat nu als je steeds in dezelfde situatie weer die angst voelt? Dan is jouw systeem te scherp afgesteld. Stel je een brandalarm voor. Als er in je woning brand is, is het superfijn als het alarm afgaat, zodat jij jezelf in veiligheid kunt brengen. Maar wat nu als het alarm al afgaat zodra je een boterham aan het roosteren bent? Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Dan moet je het systeem opnieuw afstellen. Dat kan ook met jouw eigen alarmsysteem. Als het steeds afgaat in een bepaalde situatie, is het nodig om je systeem opnieuw af te stellen, en je lichaam te laten weten dat het in die situatie veilig is.

Wat voor mij uiteindelijk werkte

Na dat incident stapte ik gespannen in de auto. Niet omdat ik zwak was, maar omdat mijn lichaam me probeerde te beschermen. De angst om weer een aanrijding te krijgen zat nog in mijn lichaam opgeslagen. Ik mocht mijn lichaam weer laten voelen dat het veilig was om te gaan autorijden. EFT, Emotional Freedom Technique, zorgde ervoor dat ik weer in die auto stapte, maar ik moest het vaak herhalen, en helemaal veilig voelde ik me nog niet.

Wat bleek: met EFT had ik alleen de angst van die aanrijding opgelost, maar er zat nog een ander trauma onder. Een trauma dat ook met een auto te maken had. Door tijdens een van mijn opleidingen daarmee aan de slag te gaan, kon ik in hypnose ook dat trauma oplossen. Dat was voor mij een bevrijdend gevoel. Ik zit sindsdien zonder angst en ontspannen in de auto. Van tevoren maak ik me niet meer druk als ik ergens naartoe moet rijden. EFT is zeker een mooie methode en heeft als voordeel dat je het makkelijk zelf kunt toepassen. Dat is ook waarom ik EFT aan sommige van mijn cliënten leer. Voor mijn trauma was het echter niet voldoende.

Hulp bij paniek of angst

Herken jij dit gevoel? Dat je hoofd allang weet dat je veilig bent, maar je lichaam blijft reageren alsof het gevaar nog steeds voor je staat? Dan is het niet vreemd dat positief denken alleen niet werkt, en dat je het al zo vaak geprobeerd hebt zonder blijvend resultaat. Je lichaam wil zelf ervaren dat het veilig is, pas dan zal je alarmsysteem weer op de juiste manier afgesteld staan. Wil je weten hoe dat bij jou zou kunnen werken? Kom eens langs, dan kijken we samen welke angst jouw lichaam nog vasthoudt en wat nodig is om de angst los te laten en je lijf tot rust te laten komen.

Benieuwd hoe dat in de praktijk gaat? Lees hoe een hypnotherapie sessie er precies uitziet.

Ellen Meij-Koppers avatar

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *